รวมเช็กลิสต์เตรียมความพร้อมก่อนตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปี เพื่อให้ผ่านเกณฑ์กรมโรงงานในครั้งเดียว

สำหรับผู้ประกอบการ เจ้าของกิจการ หรือเจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป.วิชาชีพ) ในโรงงานและอาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ หนึ่งในภารกิจสำคัญประจำปีที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือการตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปี ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นหน้าที่ที่กฎหมายบังคับกำหนดเพื่อป้องกันอุบัติภัยร้ายแรง แต่ยังเป็นหัวใจสำคัญในการรักษาความเสถียรของกระบวนการผลิตและลดความเสี่ยงจากเหตุการณ์ไฟฟ้าลัดวงจรที่อาจสร้างความเสียหายมหาศาล

อย่างไรก็ตาม หลายองค์กรมักประสบปัญหา “ตรวจไม่ผ่าน” หรือต้องเสียเวลาและค่าใช้จ่ายซ้ำซ้อนในการแก้ไขระบบเนื่องจากขาดการเตรียมความพร้อมที่ดี บทความนี้ได้รวบรวมเช็กลิสต์สำคัญเชิงวิศวกรรมที่จะช่วยให้การตรวจรับรองระบบไฟฟ้าขององค์กรคุณเป็นไปอย่างราบรื่นและผ่านเกณฑ์มาตรฐานในรอบเดียว

3 ส่วนหลักที่ต้องเตรียมพร้อมก่อนวิศวกรเข้าตรวจระบบไฟฟ้า

การตรวจความปลอดภัยระบบไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ จะครอบคลุมทั้งเรื่องของเอกสาร สภาพแวดล้อมทางกายภาพ และตัวอุปกรณ์ โดยผู้ประกอบการควรตรวจสอบความพร้อมใน 3 ส่วนหลัก ดังนี้

1. การเตรียมพร้อมด้านเอกสารและข้อมูลระบบไฟฟ้า

ก่อนเริ่มการตรวจ เอกสารทางวิศวกรรมที่สมบูรณ์จะช่วยให้วิศวกรผู้ทดสอบเข้าใจโครงสร้างระบบและทำงานได้รวดเร็วขึ้น

• Single Line Diagram: แผนผังเส้นเดี่ยวแสดงการเชื่อมต่อของระบบไฟฟ้าปัจจุบัน (ต้องได้รับการอัปเดตหากมีการขยายโหลดเพิ่ม)
• รายงานการตรวจรอบปีที่ผ่านมา: เพื่อใช้อ้างอิงจุดที่เคยมีประวัติความร้อนสูงหรืออุปกรณ์ที่เคยชำรุด
• ประวัติการทำ PM ระบบไฟฟ้า: เอกสารบันทึกการบำรุงรักษาตู้ไฟและหม้อแปลง เพื่อแสดงถึงการดูแลเชิงป้องกันอย่างต่อเนื่อง

2. การเตรียมพร้อมสถานที่และสภาพแวดล้อมทางกายภาพ

บริเวณติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้าหลักต้องมีความปลอดภัยและเข้าถึงได้ง่ายเพื่อการตรวจสอบที่แม่นยำ

• พื้นที่หน้าตู้เมนสวิตช์ (MDB) และแผงย่อย (DB) ต้องสะอาด ไม่มีสิ่งของหรือสารไวไฟวางกีดขวาง
• ห้องหม้อแปลงไฟฟ้าและห้องเครื่องจักรต้องมีระบบระบายอากาศที่ดีและมีแสงสว่างเพียงพอ
• ป้ายเตือนอันตราย ป้ายชื่อวงจร (Label) และเครื่องหมายแสดงสถานะต้องมีความชัดเจน ไม่หลุดลอก

3. การเช็กสภาพเบื้องต้นของบริภัณฑ์ไฟฟ้า (Pre-Check)

การทำ Pre-Check ภายในองค์กรจะช่วยลดโอกาสการถูกประเมินว่า “ไม่ผ่านเกณฑ์” ได้อย่างดีเยี่ยม โดยจุดที่ต้องสังเกตมีดังนี้

• ตู้ MDB และบริภัณฑ์ไฟฟ้า: สังเกตว่ามีเสียงดังผิดปกติ (เช่น เสียง Arc) หรือมีกลิ่นไหม้โชยออกมาหรือไม่
• สายไฟและท่อร้อยสาย: ตรวจสอบว่าไม่มีสายไฟชำรุด เปลือกหุ้มแตก หรือมีการเดินสายไฟเปลือยโดยไม่มีสิ่งป้องกัน
• ระบบสายดิน (Grounding): หลักดินและสายต่อหลักดินต้องอยู่ในสภาพสมบูรณ์ ไม่มีการผุกร่อนหรือหลุดหลวม

เทคนิคการตรวจให้ผ่านง่ายและปลอดภัย: ทำไมต้องตรวจขณะรันเครื่องจักรเต็มพิกัด?

หนึ่งในข้อเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือ การนัดหมายบริษัทรับตรวจสอบระบบไฟฟ้าเข้ามาตรวจในวันหยุดที่โรงงานปิดทำการ เพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบต่อกระบวนการผลิต แต่ในความเป็นจริงแล้วการตรวจสอบระบบไฟฟ้าโดยเฉพาะการสแกนความร้อนด้วยกล้องอินฟราเรด (Thermoscan) จำเป็นต้องทำในขณะที่โรงงานมีการโหลดกระแสไฟฟ้า (อย่างน้อย 40-50% ของพิกัดใช้งานจริง)

เนื่องจากการตรวจวัดในขณะที่ระบบทำงานเต็มที่ จะทำให้เห็นค่ากระแสไฟสะสมและความร้อนที่แท้จริงของจุดต่อ ขั้วสาย และเบรกเกอร์ หากตรวจตอนเครื่องจักรหยุดทำงาน จุดที่มีความร้อนแฝงหรือมีความเสี่ยงไฟไหม้จะไม่แสดงผลออกมา ทำให้รายงานการตรวจคลาดเคลื่อนและพลาดโอกาสในการซ่อมบำรุงก่อนเกิดความเสียหาย

สรุปสิ่งที่จะได้รับเมื่อตรวจระบบไฟฟ้าผ่านเกณฑ์สำเร็จ

เมื่อการตรวจสอบเสร็จสิ้นและระบบไฟฟ้ามีความปลอดภัยครบถ้วนตามมาตรฐาน วิศวกรไฟฟ้ากำลังที่มีใบอนุญาต (กว.) จะทำการออกเอกสารรับรองความปลอดภัยระบบไฟฟ้า ซึ่งผู้ประกอบการต้องนำไปใช้ในกรณีต่อไปนี้

1. ยื่นรายงานผลการตรวจต่อกรมโรงงานอุตสาหกรรม (สำหรับโรงงาน) หรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานตามที่กฎหมายกำหนดภายในระยะเวลาที่ระบุ
2. ใช้เป็นหลักฐานสำคัญในการยื่นต่ออายุหรือขอลดเบี้ยประกันภัยความเสี่ยงภัยทรัพย์สิน (Industrial All Risks Insurance) กับบริษัทประกันภัย
3. สร้างความมั่นใจในมาตรฐานความปลอดภัยขั้นสูงสุดให้กับพนักงานและผู้สอบทานภายนอก (Auditor) ตามมาตรฐาน ISO

ยกระดับความปลอดภัยระบบไฟฟ้าโรงงานคุณ ให้ผ่านฉลุยกับ TIS

การเตรียมตัวที่ดีต้องจับคู่กับผู้เชี่ยวชาญที่มีมาตรฐาน หากองค์กรของคุณกำลังมองหาพาร์ทเนอร์ในการดูแลระบบไฟ บริษัท เทอร์โมสแกน แอนด์ อินฟราเรด โซลูชั่นส์ จำกัด (TIS) พร้อมให้บริการรับตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปีแบบครบวงจร

ทำไมต้องเลือก TIS?

• ถูกต้อง 100% ตามกฎหมาย: TIS เป็นนิติบุคคลที่ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม และได้รับการรับรองเป็นผู้ตรวจสอบความปลอดภัยด้านไฟฟ้าตามกฎหมาย พ.ศ. 2564 อย่างถูกต้อง
• วิศวกรผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง: ทีมวิศวกรและช่างเทคนิคของเราผ่านการอบรมการตรวจวัดด้วยกล้องอินฟราเรดประสิทธิภาพสูง สามารถวิเคราะห์จุดเสี่ยงได้อย่างแม่นยำ พร้อมออกเอกสารรับรองที่หน่วยงานราชการยอมรับ
• การันตีอันดับ 1 ด้านความปลอดภัย: เราเป็นผู้นำที่ได้รับใบอนุญาตให้เป็นผู้ฝึกอบรมความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับไฟฟ้าเป็นอันดับที่ 1 ภายใต้การกำกับดูแลของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

อย่าปล่อยให้ระบบไฟฟ้าของโรงงานคุณเผชิญความเสี่ยงจนสายเกินแก้ ให้ TIS ช่วยดูแลและขับเคลื่อนธุรกิจของคุณให้เติบโตอย่างปลอดภัยและยั่งยืน