ปัญหาที่พบบ่อยในการละเลยการทำ PM ตู้ MDB และผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง

การบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัยและเสถียรภาพในการดำเนินงานของอาคารและโรงงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ตู้ MDB (Main Distribution Board)” ที่เปรียบเสมือนหัวใจหลักของระบบไฟฟ้าทั้งระบบ การละเลยการทำ PM ตู้ MDB หรือการบำรุงรักษาตู้ MDB อย่างสม่ำเสมอ อาจนำมาซึ่งปัญหาที่คาดไม่ถึง ทั้งความเสียหายต่อทรัพย์สิน ไปจนถึงอุบัติเหตุร้ายแรงที่กระทบต่อชีวิตและความปลอดภัยของผู้ใช้อาคาร

บทความนี้จะพาคุณเจาะลึกถึงปัญหาที่พบบ่อยจากการไม่ทำ PM ตู้ MDB และผลกระทบจริงที่เกิดขึ้นในภาคสนาม เพื่อให้ผู้ดูแลอาคาร โรงงาน และผู้ประกอบการได้ตระหนักถึงความจำเป็นของการบำรุงรักษาตู้ MDB อย่างเป็นระบบ

PM ตู้ MDB คืออะไร? ทำไมถึงต้องทำเป็นประจำ

PM ตู้ MDB ย่อมาจาก Preventive Maintenance ตู้เมนจ่ายไฟหลัก เป็นการตรวจสอบ ดูแล และซ่อมบำรุงระบบไฟฟ้าในตู้ MDB อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง โดยครอบคลุมการตรวจเช็กอุปกรณ์ต่างๆ เช่น เบรกเกอร์ หน้าสัมผัส สายไฟ บัสบาร์ ระบบกราวด์ จุดเชื่อมต่อ ฯลฯ เพื่อให้ทำงานได้อย่างปลอดภัย และลดโอกาสการเกิดเหตุไฟฟ้าลัดวงจร

ปัญหาที่พบบ่อยเมื่อไม่ได้ทำ PM ตู้ MDB

1. เบรกเกอร์เสื่อมสภาพโดยไม่รู้ตัว

เบรกเกอร์ที่ไม่ได้ตรวจสอบจะมีแนวโน้มเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน ส่งผลให้ไม่สามารถตัดวงจรไฟฟ้าเมื่อเกิดกระแสรั่วหรือลัดวงจรได้ อาจเกิดไฟไหม้ได้ในทันที

2. การสะสมของฝุ่นและความชื้นในตู้ MDB

เมื่อไม่มีการบำรุงรักษาตู้ MDB ฝุ่นละอองและความชื้นจะสะสมจนทำให้เกิดการลัดวงจร  หรือเกิดความร้อนสะสมภายในจุดต่อสาย ซึ่งเสี่ยงต่อการไหม้

3. จุดเชื่อมต่อสายไฟคลายตัว

การสั่นสะเทือนจากการใช้งานต่อเนื่องทำให้สกรูหรือขั้วต่อหลวม ซึ่งหากไม่ได้ตรวจสอบเป็นระยะ จะทำให้เกิดความร้อนสูง และลุกไหม้ในที่สุด

4. ความไม่สมดุลของโหลด

หากไม่มีการทำ PM ตู้ MDB อย่างสม่ำเสมอ อาจไม่ทราบว่าโหลดไฟฟ้าไม่สมดุล ส่งผลให้เบรกเกอร์บางตัวทำงานหนักเกินไป และเสี่ยงต่อการเสียหายของเครื่องจักร

5. การเสื่อมของฉนวนสายไฟและบัสบาร์

ตู้ MDB ที่ไม่ได้รับการดูแลจะมีอุณหภูมิสูงสะสมอย่างต่อเนื่อง ทำให้ฉนวนสายไฟเสื่อมเร็ว และเกิดไฟฟ้ารั่วหรือไฟไหม้ได้

ผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงจากการละเลยการบำรุงรักษาตู้ MDB

– ไฟฟ้าดับโดยไม่คาดคิด ส่งผลกระทบต่อการผลิต

ในโรงงานที่ไม่ได้ทำ PM ตู้ MDB พบว่ามีไฟฟ้าดับฉับพลันบ่อยครั้ง ทำให้สายการผลิตหยุดชะงัก เสียเวลาและต้นทุนจำนวนมาก

– เกิดอัคคีภัยจากระบบไฟฟ้าภายในตู้ MDB

กรณีศึกษาจากหลายโรงงาน พบว่าการไม่ตรวจสอบจุดต่อสายเป็นประจำ ทำให้เกิดความร้อนสะสมและไฟไหม้ภายในตู้ MDB จนลุกลามไปยังเครื่องจักรใกล้เคียง

– เครื่องจักรและอุปกรณ์ไฟฟ้าเสียหาย

ไฟฟ้าผิดปกติ เช่น ไฟกระชาก หรือแรงดันตกกระทันหัน อันเนื่องมาจากอุปกรณ์ในตู้ MDB เสื่อมสภาพ ทำให้เครื่องจักรที่มีมูลค่าสูงต้องซ่อมใหญ่หรือเปลี่ยนใหม่ทั้งหมด

– ถูกปฏิเสธการต่ออายุประกันภัย

บริษัทประกันหลายแห่งระบุชัดว่า หากไม่มีหลักฐานการทำการบำรุงรักษาตู้ MDB เป็นประจำ อาจพิจารณาปฏิเสธความคุ้มครองเมื่อเกิดเหตุไฟไหม้หรือความเสียหายจากระบบไฟฟ้า

– เสี่ยงต่อการถูกดำเนินคดีหากเกิดอุบัติเหตุ

ในกรณีที่มีผู้เสียชีวิตหรือบาดเจ็บจากเหตุเพลิงไหม้ที่เกิดจากไฟฟ้าลัดวงจร หน่วยงานภาครัฐสามารถดำเนินคดีกับผู้ดูแลอาคารหรือนิติบุคคลที่ละเลยการบำรุงรักษาตู้ MDB

H3 แนวทางการป้องกันและลดความเสี่ยง

การวางแผนทำ PM ตู้ MDB อย่างสม่ำเสมอเป็นแนวทางหลักในการลดความเสี่ยงเหล่านี้ โดยควรดำเนินการตรวจสอบขั้นต่ำปีละ 1 ครั้ง พร้อมจัดทำรายงานผลอย่างชัดเจน มีการวัดอุณหภูมิด้วยเครื่องถ่ายภาพความร้อน (Thermoscan) และตรวจเช็กค่าความต้านทานของอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อนำข้อมูลไปวิเคราะห์แนวโน้มปัญหาเชิงลึก

เลือกผู้เชี่ยวชาญเพื่อการบำรุงรักษาตู้ MDB ที่ได้มาตรฐาน

บริษัทที่เชี่ยวชาญในงาน PM ตู้ MDB ควรมีทีมงานที่มีใบอนุญาตวิชาชีพ มีอุปกรณ์วัดค่าทางไฟฟ้าที่ได้มาตรฐาน และมีประสบการณ์ตรงในการตรวจสอบทั้งในโรงงาน อาคารสำนักงาน และสถานประกอบการขนาดใหญ่

บริษัท เทอร์โมสแกน แอนด์ อินฟราเรด โซลูชั่นส์ จำกัด (TIS) ผู้นำด้าน PM ตู้ MDB และการตรวจสอบด้วยภาพถ่ายความร้อน

หากคุณต้องการผู้เชี่ยวชาญด้านการบำรุงรักษาตู้ MDB และการตรวจสอบระบบไฟฟ้าด้วยเทคโนโลยี Thermoscan ที่ทันสมัย บริษัท เทอร์โมสแกน แอนด์ อินฟราเรด โซลูชั่นส์ จำกัด (TIS) คือคำตอบ ด้วยประสบการณ์มากกว่า 18 ปีในงานตรวจสอบระบบไฟฟ้าแรงต่ำและแรงสูง ทีมวิศวกรของ TIS ได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพและผ่านการอบรมด้าน Thermography ระดับสากล พร้อมทั้งมีรายงานผลวิเคราะห์เชิงเทคนิคที่สามารถนำไปใช้ยื่นกับหน่วยงานราชการ หรือประกอบการประเมินความเสี่ยงด้านความปลอดภัยได้โดยตรง

TIS ให้บริการตรวจวัดจุดร้อนด้วยกล้องอินฟราเรด พร้อมให้คำแนะนำแนวทางแก้ไขเชิงลึก ช่วยลดความเสี่ยงจากไฟฟ้าลัดวงจร เสริมความมั่นใจให้ผู้ประกอบการ และลดต้นทุนระยะยาวได้อย่างชัดเจน