สรุป 5 จุดบกพร่องยอดฮิตในตู้ MDB ที่ทำให้รายงาน ตรวจสอบระบบไฟฟ้าประจำปี ของโรงงานไม่ผ่านเกณฑ์ภาครัฐ

ตู้เมนสวิตช์บอร์ด หรือ ตู้ MDB ถือเป็นหัวใจหลักในการกระจายพลังงานไฟฟ้าของโรงงานอุตสาหกรรม แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นจุดที่พนักงานตรวจความปลอดภัยและวิศวกรตรวจสอบพบจุดบกพร่องบ่อยที่สุดในระหว่างการตรวจเช็กประจำปี การมีจุดบกพร่องในตู้ MDB ไม่เพียงแต่ทำให้เล่มรายงานการรับรองไม่ผ่านเกณฑ์อนุมัติจากภาครัฐเท่านั้น แต่ยังเป็นสาเหตุหลักของการเกิดอัคคีภัยและการหยุดชะงักของสายการผลิต การเรียนรู้ 5 จุดบกพร่องยอดฮิตพร้อมแนวทางแก้ไข จะช่วยให้ฝ่ายซ่อมบำรุงและ จป.วิชาชีพ สามารถเตรียมความพร้อมหน้างานได้อย่างตรงจุด

1. จุดต่อสายไฟและบัสบาร์หลวมคลายจนเกิดความร้อนสะสมวิกฤต

จุดบกพร่องอันดับหนึ่งที่พบมากที่สุดคือการที่จุดเชื่อมต่อสายไฟฟ้า ขั้วขันสกรูของเบรกเกอร์ และจุดต่อบัสบาร์เกิดการหลวมคลายอันเนื่องมาจากการขยายตัวและหดตัวของโลหะตามรอบการจ่ายโหลด เมื่อจุดต่อหลวมจะทำให้ค่าความต้านทานไฟฟ้าบริเวณนั้นพุ่งสูงขึ้นและเกิดความร้อนสะสมเฉพาะจุด (Hot Spot) หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ใช้กล้องอินฟราเรดสแกนหาความผิดปกติ ฉนวนสายไฟจะเกิดการหลอมละลาย นำไปสู่การเกิดประกายไฟอาร์กข้ามเฟสและการระเบิดรุนแรง ซึ่งถือเป็นข้อบกพร่องวิกฤตขั้นร้ายแรงที่สุดที่ทำให้รายงานไม่ผ่านเกณฑ์

2. ระบบสายดินและเมนสายดินหลักไม่ได้มาตรฐานทางวิชาชีพ

ระบบสายดิน (Grounding System) ภายในตู้ MDB เป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันอันตรายจากไฟฟ้ารั่วและป้องกันผู้ปฏิบัติงาน ข้อบกพร่องที่มักถูกตรวจพบคือ สายดินเมนหลักมีขนาดเล็กกว่ามาตรฐานที่วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย (วสท.) กำหนด จุดเชื่อมต่อบัสบาร์สายดินเกิดคราบสนิมกัดกร่อน หรือไม่มีการต่อสายดินเข้ากับโครงตู้โลหะอย่างถูกวิธี การขาดความสมบูรณ์ของระบบสายดินนี้ทำให้เจ้าหน้าที่ไม่สามารถออกเอกสารรับรองความปลอดภัยให้ได้ เนื่องจากมีความเสี่ยงสูงต่อชีวิตของพนักงานผู้ปฏิบัติงานหน้างาน

3. ไม่มีผังวงจรไฟฟ้าเดียว (Single Line Diagram) หรือข้อมูลไม่เป็นปัจจุบัน

การไม่มีผังวงจรไฟฟ้าเดียวติดไว้ที่บริเวณหน้าตู้ MDB หรือแบบแปลนที่มีอยู่ไม่ตรงกับโครงสร้างการจ่ายไฟจริงหน้างาน เนื่องจากมีการดัดแปลงเพิ่ม-ลดขนาดเบรกเกอร์โดยไม่ได้บันทึกข้อมูล ถือเป็นอีกหนึ่งจุดบกพร่องยอดฮิตที่ทำให้เล่มรายงานถูกตีกลับ วิศวกรผู้ตรวจสอบจำเป็นต้องใช้อ้างอิงแบบแปลนที่ถูกต้องเพื่อคำนวณพารามิเตอร์การพิกัดตัดวงจร หากไม่มีแบบแปลนที่อัปเดต โรงงานจะต้องเข้าศึกษากระบวนการแก้ไขใน วิธีวิธีการประสานงานกับสามัญวิศวกรเพื่อเซ็นรับรองแบบแปลนและปรับปรุงระบบไฟให้ถูกต้องตามกฎหมายปี 2564 เพื่อเขียนแบบแปลนใหม่ให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์

4. สิ่งแปลกปลอม คราบสกปรก และการขาดอุปกรณ์กั้นสภาวะแวดล้อม

ภายในตู้ MDB ต้องมีสภาวะแวดล้อมที่สะอาดและปลอดภัย แต่ในความเป็นจริงมักพบฝุ่นหนาแน่น คราบน้ำมัน หรือร่องรอยของสัตว์เล็กอย่างหนูและแมลงเข้ามาทำรัง การขาดการติดตั้งแผ่นกั้น (Barrier) หรือการไม่ปิดช่องว่างบริเวณจุดทางเข้าสายไฟ (Cable Gland) เปิดโอกาสให้สัตว์เข้าไปสัมผัสบัสบาร์จนเกิดไฟลัดวงจร นอกจากนี้ สกปรกสะสมยังทำหน้าที่เป็นสื่อนำกระแสไฟฟ้าข้ามเฟส ซึ่งผิดต่อข้อบังคับด้านสุขศาสตร์และความปลอดภัยในสถานประกอบการอย่างชัดเจน

5. ตู้คาปาซิเตอร์แบงค์ภายในตู้ MDB ชำรุดและเสื่อมสภาพ

สำหรับตู้ MDB ที่มีเซกชันควบคุมคาปาซิเตอร์แบงค์ (Capacitor Bank) รวมอยู่ด้วย จุดบกพร่องที่พบบ่อยคือตัวคาปาซิเตอร์เกิดอาการบวม รั่วซึม หรือชุดแมกเนติกคอนแทกเตอร์ชำรุดจนไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ การปล่อยให้อุปกรณ์ส่วนนี้ชำรุดนอกจากจะทำให้รายงานการรับรองไม่ผ่านแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อค่า Power Factor ของโรงงาน ผู้ประกอบการจึงควรเร่งอ่านบทความ ปัญหาตู้คาปาซิเตอร์แบงค์เสื่อมสภาพ: สัญญาณอันตรายที่ต้องรีบทำ การบำรุงรักษาตู้ mdb ก่อนโดนปรับค่า Power Factor เพื่อทำการซ่อมบำรุงเปลี่ยนตัวอุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพให้กลับมาใช้งานได้สมบูรณ์

การตรวจเช็กและแก้ไข 5 จุดบกพร่องยอดฮิตในตู้ MDB ล่วงหน้า จะช่วยให้การจัดทำเล่มรายงานความปลอดภัยเป็นไปอย่างราบรื่น และเป็นหลักประกันว่าสถานประกอบการจะไม่ต้องเผชิญกับ ทางออกเมื่อ ตรวจรับรองระบบไฟฟ้า แล้วพบข้อบกพร่องวิกฤต: แนวทางการแก้ไขด่วนเพื่อไม่ให้โดนสั่งระงับกิจการ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงทั้งในเชิงกฎหมายและเชิงการดำเนินธุรกิจได้อย่างแท้จริง

บริษัท เทอร์โมสแกน แอนด์ อินฟราเรด โซลูชั่นส์ จำกัด (TIS) พร้อมให้บริการตรวจสอบ แก้ไข และบำรุงรักษาตู้ MDB สำหรับโรงงานอุตสาหกรรมด้วยมาตรฐานวิศวกรรมระดับสูง เรามีทีมสามัญวิศวกรไฟฟ้ากำลังมากประสบการณ์ พร้อมกล้องถ่ายภาพความร้อนอินฟราเรดและเครื่องมือวัดที่ผ่านการสอบเทียบสากล TIS มุ่งมั่นช่วยเคลียร์ทุกจุดบกพร่องในตู้ MDB เพื่อให้สถานประกอบการของคุณผ่านเกณฑ์การตรวจสอบจากภาครัฐได้อย่างราบรื่นร้อยเปอร์เซ็นต์ ติดต่อขอรับคำปรึกษาและบริการได้ทางเว็บไซต์ https://thermoscaninfrared.co.th/